1. สภาพทั่วไป

1.1 ที่ตั้ง

องค์การบริหารส่วนตำบลเซกาตั้งอยู่ทางทิศเหนือของที่ว่าการอำเภอเซกาห่างจากที่ว่าการอำเภอเซกา ถึงเขตตำบล 2 กิโลเมตร ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบลตั้งอยู่ห่างเขตอำเภอเมืองจังหวัดหนองคาย ประมาณ 224 กิโลเมตร โดยมีอาณาเขตดังนี้

     -  ทิศเหนือ จด พื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำจั้น ตำบลน้ำจั้น อำเภอเซกา
     -  ทิศใต้ จด พื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลซาง ตำบลซาง
     -  ทิศตะวันออก จด พื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลโพธิ์หมากแข้ง อำเภอบึงโขงหลง
     -  ทิศตะวันตก จด พื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลหนองทุ่ม ,อบต.ป่งไฮ อำเภอเซกา

1.2 เนื้อที่

องค์การบริหารส่วนตำบลเซกามีเนื้อที่โดยประมาณ จำนวน 132 ตารางกิโลเมตร หรือ จำนวน 82,500 ไร่ โดยมีพื้นที่แยกเป็นรายหมู่บ้าน ดังนี้

- จำนวนหมู่บ้านในเขต อบต. เต็มทั้งหมู่บ้าน 16 หมู่ ได้แก่

หมู่ที่ 2 บ้านห้วยคอม , หมู่ที่ 3 บ้านโนนสูง , หมู่ที่ 4 บ้านห้วยผักขะ , หมู่ที่ 5 บ้านนางัว , หมู่ที่ 6 บ้านโนนเหมือดแอ่ , หมู่ที่ 8 บ้านสายปัญญา   หมู่ที่ 9 บ้านห้วยเรือ , หมู่ที่ 12 บ้านสุขสมบูรณ์ , หมู่ที่ 13 บ้านไทยเสรี , หมู่ที่ 17 บ้ายทรัพย์วังทอง , หมู่ที่ 18 บ้านพัฒนาภิบาล , หมู่ที่ 19 บ้านสายปัญญาเหนือ , หมู่ที่ 20 บ้านเทพมงคล , หมู่ที่ 21 บ้านโนนสูงเหนือ , หมู่ที่ 22 บ้านห้วยผักขะเหนือ , หมู่ที่ 23 บ้านอุดมทรัพย์

- จำนวนหมู่บ้านในเขต อบต. บางส่วน (คาบเกี่ยวกับพื้นที่เขตเทศบาลตำบลศรีพนา 6 หมู่บ้าน) ได้แก่

หมู่ที่ 7 บ้านศรีพนา , หมู่ที่ 10 บ้านเซกาใต้ , หมู่ที่ 11 บ้านดงไร่ , หมู่ที่ 14 บ้านเซกาเหนือ , หมู่ที่ 15 บ้านโคกพิทักษ์ , หมู่ที่ 16 บ้านศรีพนาเหนือ

1.3 ลักษณะภูมิประเทศ

องค์การบริหารส่วนตำบลเซกามีลักษณะเป็นพื้นที่ที่ราบลุ่ม 80 % ประกอบด้วยพื้นที่ทางการเกษตรมีลำห้วย หนอง บึง เหมาะสำหรับการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการเกษตรทั้งการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ รวมทั้งการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค ระบบการสร้างประปาภายในหมู่บ้าน การเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืดในแหล่งน้ำสารธารณะ มีลำน้ำฮี้ เป็นลำน้ำสายหลักของตำบล มีวัดเซกาเจติยาราม (พระอารามหลวง) และเป็นทางผ่านไปยังสถานที่ท่องเที่ยวอื่นที่อยู่ใกล้เคียง มีนักท่องเที่ยว มาเที่ยวชมเป็นจำนวนมากในแต่ละปี วัดภูทอกแดนมหัศจรรย์ น้ำตกเจ็ดสี น้ำตกถ้ำพระ ชมลิงที่กุดซาง เขตอนุรักษ์สัตว์ป่าที่ภูวัว หาดคำสมบูรณ์ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าบึงโขงหลง จุดชมบั้งไฟพญานาค

1.4 ลักษณะภูมิอากาศ

ลักษณะอากาศมีลักษณะร้อนชื่น อากาศเปลี่ยนแปลงไปตามฤดู ซึ่งมี 3 ฤดู ดังนี้

     - ฤดูร้อน เริ่มประมาณต้นเดือน มีนาคม จนถึงกลางเดือนพฤษภาคม อากาศจะร้อนอบอ้าว ช่วงที่มีอากาศร้อนที่สุด คือ เดือนเมษายน
     - ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม ฝนตกมากในช่วงเดือน พฤษภาคม - กันยายน แต่อาจเกิด “ช่วงฝนทิ้ง”ซึ่งอาจนานประมาณ 1 - 2 สัปดาห์หรือบางปีอาจเกิดขึ้นรุนแรงและมีฝนน้อยนานนับเดือน
     - ฤดูหนาว เริ่มประมาณเดือน พฤศจิกายน จนถึงเดือนกุมภาพันธ์ อากาศจะหนาวเย็น ช่วงที่มีอากาศหนาวจัด คือ เดือนมกราคม

1.5 ลักษณะของดิน

ลักษณะดินโดยทั่วไปเป็นดินร่วนปนทราย ประมาณ 75% ดินลูกรังประมาณ 15% ลักษณะดินในพื้นที่เป็นดินเหนียวประมาณ 10%

1.6 ลักษณะของไม้และป่าไม้

ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลเซกา มีต้นไม้ที่ชาวบ้านปลูกลักษณะของไม้เป็นไม้ยืนต้น ผลัดใบ

1.7 ลักษณะของแหล่งน้ำ

ตำบลเซกามีแหล่งน้ำธรรมชาติที่สำคัญ ได้แก่ ห้วยเซกา ห้วยผักขะ ห้วยภะคะวัม ห้วยก้านเหลือง ลำห้วยนางัว หนองคล้า หนองสามขา หนองหัวควาย หนองสุ่ง หนองบ่อ หนองไชยวาน หนองถ้ำสุวรรณคูหา หนองแวง หนองกุดตากล้า ถือเป็นแหล่งน้ำที่ประชาชนใช้ในการทำการเกษตร การประมงพื้นบ้าน และการอุปโภค (ผลิตน้ำประปาหมู่บ้าน) ดังนี้
     - ถังเก็บน้ำฝน ฝ. 99 จำนวน 1 แห่ง
     - ระบบประปาผิวดินขนาดใหญ่ จำนวน 7 แห่ง (ม.2) , (ม.3 มี 2 แห่ง) , (ม.4) , (ม.6) , (ม.9) และ (ม.17)
     - ระบบประปาผิวดินขนาดใหญ่มาก จำนวน 4 แห่ง (ม.4) , (ม.5) , (ม.10) และ (ม.18)
     - ระบบประปาบาดาลขนาดกลาง/มาตรฐาน ข. (กรมโยธา) จำนวน 1 แห่ง (ม.12)
     - ระบบประปาบาดาลขนาดใหญ่ จำนวน 7 แห่ง (ม.7) , (ม.8) , (ม.13) , (ม.14) , (ม.15) ,(ม.20) , และ (ม.23)